Hidrojen enerjisi geleceğin temiz yakıtı olabilir mi? Bu alandaki en önemli çalışmalara kimler öncülük etti? Prof. Dr. Turhan Nejat Veziroğlu, hidrojen enerjisi alanında yaptığı devrim niteliğindeki çalışmalarla tanınan bir Türk mühendis ve akademisyen olarak bu sorulara yanıt veren isimlerden biridir.
Hayatı ve Eğitimi
24 Ocak 1924 tarihinde İzmir'de doğan Prof. Dr. Nejat Veziroğlu, ilköğrenimini Karşıyaka'da, lise eğitimini ise İstanbul Pertevniyal Lisesi'nde tamamladı. Üniversite eğitimine İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü'nde başlasa da, II. Dünya Savaşı sırasında eğitimine İngiltere'de devam etmek zorunda kaldı.
Londra'daki City and Guild Koleji ve Imperial College of Science and Technology'den mezun olan Veziroğlu, makine mühendisliği, ileri mühendislik ve ısı transferi alanlarında uzmanlaştı.
Akademik Kariyeri ve İlkleri
1962 yılında Miami Üniversitesi Mühendislik Fakültesi'ne katılan Prof. Dr. Veziroğlu, burada ilk doktora programını başlatarak akademik dünyada fark yarattı. 1971-1975 yılları arasında Makine Mühendisliği Bölüm Başkanlığı görevini üstlendi.
Hidrojen Enerjisi Araştırmaları ve Uluslararası Etkisi
1974 enerji krizinin ardından Miami Üniversitesi'nde Temiz Enerji Araştırma Enstitüsü'nü kuran Prof. Dr. Veziroğlu, hidrojen enerjisini fosil yakıtlara alternatif olarak savundu. Uluslararası Hidrojen Enerjisi Derneği'ni kurarak bu alandaki bilimsel işbirliğini artırdı.
Ayrıca, hidrojen enerjisi konusundaki bilgilerin yayılması için International Journal of Hydrogen Energy dergisini kurdu ve bu alandaki en önemli bilimsel yayınlardan birinin temelini attı.
Türkiye ile Bağlantıları ve Katkıları
Prof. Dr. Veziroğlu, Türkiye'de de hidrojen enerjisi konusunda farkındalık yaratmaya çalıştı. İstanbul'da Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi'nin (ICHET) kurulmasına öncülük etti ancak yeterli desteği alamaması nedeniyle ABD'de çalışmalarına devam etti.
Vefatı ve Bıraktığı Miras
5 Eylül 2024 tarihinde Miami'de hayatını kaybeden Prof. Dr. Veziroğlu, vasiyeti üzerine Türkiye'de defnedildi. Hidrojen enerjisi konusundaki çalışmaları nedeniyle "Hidrojenin Babası" olarak anılmaktadır.
Bilimsel Katkılar ve Aldığı Ödüller
Prof. Dr. Veziroğlu, Türkiye Cumhurbaşkanlığı Bilim Ödülü dahil olmak üzere çok sayıda ödüle layık görülmüştür. Hidrojen Ekonomisi üzerine yaptığı çalışmalar nedeniyle Nobel Ekonomi Ödülü'ne aday gösterilmiştir.
Prof. Dr. Turhan Nejat Veziroğlu, hidrojen enerjisinin potansiyelini gösteren vizyoner bir bilim insanıydı. Onun sayesinde hidrojenin gelecekteki enerji düzeninde kritik bir rol oynayabileceği gerçeği daha geniş kitlelere ulaştı. Bilimsel katkıları ve akademik başarıları, enerji alanında gelecekte yapılacak çalışmalar için ilham kaynağı olmaya devam edecek.